شیعه

ミ ❤ اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم❤ ミ

شرحی بر جلوه های رفتاری امام خمینی رحمه الله با کودکان و نوجوانان(2)

همبازی شدن با کودکان

یکی از راه های پرورش شخصیت کودکان، شرکت بزرگ سالان در بازی آن هاست. موقعی که اولیا و مربیان خود را تا سر حد کودکی تنزل می دهند و با شرکت در بازی کودکان، آن ها را در کارهای کودکانه یاری می دهند، روح و روان کودک سرشار از مسرت و شادی شده و اعتماد به نفس و احساس ارزشمندی در او تقویت می شود. (1)

با همبازی شدن با کودکان می توانیم دنیا را از دریچه و زاویه ای که کودک نگاه می کند ببینیم و از این طریق می توانیم با کودک همدلی نموده و خودمان را به جای او بگذاریم و دنیا را آن طوری که او می بیند، درک نماییم. وقتی که با کودک همبازی می شویم، رفتارها، احساسات، تفکرات تخیلات و تصورات کودک را بهتر پذیرفته و با طبیعی تلقی نمودن تمامی حالات کودک، برخورد صحیح تری با او خواهیم داشت.

والدین در ضمن بازی با کودکان می توانند بسیار از مفاهیم دینی، اخلاقی، عاطفی، روانی و اجتماعی را به طور مستقیم و غیر مستقیم به آنان منتقل نمایند.

پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله می فرمایند: «من کان عنده صبی فلیتصاب له »; (2) هر کس که کودکی نزد اوست، برایش کودکی کند. (خود را با عوالم او هماهنگ ساخته و رفتاری که در خور درک اوست پیش گیرد.)

و در جای دیگر می فرمایند: «رحمت خداوند بر پدری که در راه نیکی و نیکوکاری به فرزند خود کمک کند، یعنی به او احسان نماید و هم چون کودکی، رفیق دوران کودکی وی باشد و او را عالم و مؤدب بار آورد.» (3)

سعدی نیز در رابطه با چگونگی برخورد با کودکان می گوید:

چونکه با کودک سر و کارت فتاد

پس زبان کودکی باید گشاد

درباره همبازی شدن با کودکان، و درک دنیای آنان در سیره حضرت محمد صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار علیهم السلام موارد زیادی وجود دارد که به بیان چند نمونه از آن ها و سیره ذریه پاکش حضرت امام خمینی رحمه الله که احیاگر دین اسلام در عصر حاضر بودند، می پردازیم:

«عن جابر: دخلت علی النبی صلی الله علیه و آله و الحسن و الحسین علی ظهره و هو یحبو لهما و یقول: نعم الجمل جملکما و نعم العدلان انتما; (4) جابر می گوید: دیدم رسول خدا صلی الله علیه و آله با دست و پا راه می رفت در حالی که حسن و حسین بر پشتش سوار بودند و می فرمود شتر شما بهترین شترها و شما بهترین سواره هستید.»

امام امت رحمه الله نیز به پیروی از پیامبر عظیم الشان اسلام، با کودکان همبازی شده و با آنان همدلی می کرده اند.

مرحوم حاج احمد آقا نقل کرده است: «بارها شده بودکه من وارد اتاق می شدم و امام مرا نمی دیدند. می دیدم که امام به زانو روی زمین نشسته اند و پسرم علی روی دوششان سوار است. خیلی دلم می خواست از آن صحنه ها فیلم و یا عکس بگیرم، اما می دانستم که امام نمی گذارند. (5)

تمامی رفتارهای امام رحمه الله با کودکان بر اساس آگاهی، بینش و نشات گرفته از روح بلند و ملکوتی ایشان بوده که علی رغم سن بالا و بیماری هایی که داشتند، به نیازهای اساسی کودکان پاسخ داده و همانند جد بزرگوارشان پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله عمل می کردند.

روزی رسول گرامی صلی الله علیه و آله جهت اقامه نماز عازم مسجد شدند. در سر راه مسجد کودکان مهاجر و انصار مشغول بازی بودند. آنان با مشاهده پیامبر صلی الله علیه و آله دست از بازی کشیدند و دوان دوان به سویش روی آوردند. هر یک از کودکان از سر و کول آن حضرت بالا می رفتند و در همان حال می گفتند: «کن جملی » (شتر من باش) کودکان می دانستند که نوه های رسول خدا صلی الله علیه و آله حسن و حسین علیهم السلام نیز همیشه این بازی را با آن حضرت دارند. رسول اکرم صلی الله علیه و آله در کمال خوش رویی و تواضع به خواسته آنان تن داده و با مهر و محبت و رافت پدرانه، خواهش آن ها را برآورده ساخت. از طرفی یاران پیامبر صلی الله علیه و آله در مسجد انتظار می کشیدند تا نماز عصر را به امامت ایشان برگزار کنند.

بلال حبشی یار با وفای رسول خدا صلی الله علیه و آله به خاطر تاخیر ایشان رو به خانه پیامبر صلی الله علیه و آله آورد و همین که در سر راه، پیامبر صلی الله علیه و آله را با این وضع با کودکان مشاهده کرد، خواست تا از این کار ممانعت به عمل آورد و رسول گرامی صلی الله علیه و آله را از دست کودکان برهاند، اما پیامبر صلی الله علیه و آله او را از این کار بازداشت و در همان حال فرمود: «برای من تنگ شدن وقت نماز از دلتنگی کودکان یارانم، خوشایندتر است.»

رسول اکرم صلی الله علیه و آله، از بلال خواستند که به خانه ایشان برود و چیزی بیاورد که به وسیله آن بچه ها را راضی کند تا از آن حضرت دست بردارند. بلال پس از جست وجوی زیاد در خانه رسول اکرم صلی الله علیه و آله، تعداد هشت عدد گردو پیدا کرد و به خدمت رسول صلی الله علیه و آله آورد. پیامبر صلی الله علیه و آله در حالی که با لبخند، حالت نورانی خاصی به چهره مبارکشان بخشیده بود، خطاب به کودکان فرمود: «آیا شترتان را به این گردوها می فروشید؟» کودکان هلهله شادی به راه انداختند و گردوها را گرفته و دست از رسول گرامی صلی الله علیه و آله برداشتند. (6)

دکتر فاطمه طباطبائی درباره همبازی شدن امام خمینی رحمه الله با کودکان نقل می کند: «گاهی بچه ها به امام رحمه الله می گفتند بیایید با هم بازی کنیم و امام ابتدا یک مقداری با آن ها بازی می کردند و بعد بچه ها خودشان سرگرم می شدند.» (7)

در همین رابطه عیسی جعفری نقل می کند: «یادم است که علی (نوه امام) توپی داشت که با آن با امام توپ بازی می کرد. علی توپ را با پایش به طرف امام پرت می کرد و امام هم توپ را با پا بر می گرداندند. در این مواقع روحیه امام خیلی تازه می شد.» (8)

یکی از مسائل اساسی در تربیت کودک این است که پدر و مادر و یا مربی بتواند خود را تا سر حد کودکی پایین آورده و دنیا را از دریچه چشم کودک ببیند. در تعالیم اسلامی نیز توصیه های زیادی در این زمینه وجود دارد که قبلا بیان کردیم. همبازی شدن با کودک علاوه بر این که او را غرق لذت و شادی می کند و صمیمیت را افزایش می دهد، اعتماد به نفس و احساس ارزشمندی را نیز در کودک تقویت می کند. بنابراین، بر والدین است که اوقاتی از شبانه روز را به همبازی شدن با کودکان اختصاص دهند و در این راه با حوصله و آمادگی کافی به بازی با آنان بپردازند تا اثرات مثبت و سازنده ای بر روی کودکان بگذارد.

اگر والدین زمانی خسته بودند و آمادگی جسمانی، روانی و عاطفی را برای بازی کردن با کودکان نداشتند، بهتر است صادقانه اعلام نمایند فعلا آمادگی بازی کردن را ندارند. چون به تجربه ثابت شده است وقتی والدین آمادگی و حوصله لازم برای بازی کردن با کودکان را ندارند، اثر منفی و مخربی بر روابط متقابل والدین و فرزندان خواهد گذاشت.

لازم به توضیح است که نباید این عدم آمادگی جسمی، روحی و روانی والدین ابزار و بهانه ای برای فرار از بازی با کودکان شود چون پیامبر عظیم الشان صلی الله علیه و آله و فرزند صالحش امام راحل رحمه الله با آن همه مشغله فکری و رهبری امت اسلامی، اوقاتی از شبانه روز را به بازی کردن با کودکان اختصاص می داده اند; سرمشق و الگو قرار دادن الگوهای متعالی در اسلام می تواند راهنمای خوبی برای همه خانواده ها باشد.

پیام ها و نتایج

همبازی شدن با کودکان دارای اثرات و فواید فراوانی است از جمله:

الف - کودکان احساس شخصیت و مهم بودن می کنند;

ب - روح و روان کودکان شاد و مسرور می گردد;

ج - اعتماد به نفس و احساس ارزشمندی در آنان تقویت می شود;

د - دنیای کودکان را بهتر درک نموده، رفتارها، احساسات، تصورات و تخیلات کودک را طبیعی تلقی می نماییم;

ه - می توانیم با کودکان همدلی کرده و در اعماق وجودشان نفوذ کرده و بسیاری از مفاهیم دینی، اخلاقی، عاطفی، اجتماعی و روانی را به طور مستقیم و غیر مستقیم به آنان منتقل نماییم;

و - بازی جزء نیازهای کودکان است، والدین در هر مقام و مسؤولیتی که هستند باید همانند پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله و امام امت رحمه الله به نیازها و حقوق کودکان توجه نموده و اوقاتی از شبانه روز را به بازی با آنان اختصاص دهند.

منابع:

1- محسن شکوهی یکتا، تعلیم و تربیت اسلامی (مبانی و روش ها)، ص 197

2- وسائل الشیعه، ج 15، ص 202 و 203

3- مستدرک، ج 2، ص 626

4- بحار، ج 42، ص 285

5- امیررضا ستوده، پا به پای آفتاب، گفته ها و ناگفته ها از زندگی امام خمینی رحمه الله ج 1، ص 83

6- محسن شکوهی یکتا، پیشین، ص 199 به نقل از جوامع الحکایات عوفی، باب دوم از قسم دوم، ص 30

7- نشریه پیوند، شماره 153 تا 155 - ص 23 تا 27 به نقل از اطلاعات شماره 19631

8- امیررضا ستوده، پیشین، ج 2، ص 65

 

منبع: سایت حوزه


نوشته شده در ۱۳٩۱/٦/۳ساعت ٥:٤٦ ‎ب.ظ توسط لیلا آزادمنش| نظرات ()
طبقه بندی:  

مرجع دریافت ابزار و قالب وبلاگ
By Ashoora.ir & Night Skin